Fot. Unsplash/@borismisevic
Artykuł sponsorowany

Gabiony powstają przede wszystkim ze stalowej konstrukcji w formie siatki oraz odpowiednio dobranego wypełnienia, najczęściej kamiennego. To właśnie jakość stali, sposób łączenia elementów i zabezpieczenie ich przed korozją mają kluczowe znaczenie dla trwałości całej konstrukcji. W zależności od zastosowania gabiony mogą przyjmować formę ogrodzeń, murów, koszy gabionowych czy niskich materacy wykorzystywanych do zabezpieczania terenu.

Materiały powinny być dobierane nie tylko pod kątem wyglądu. Gabion ustawiony na posesji przez cały rok pozostaje narażony na deszcz, śnieg, wilgoć, zmiany temperatury i inne czynniki zewnętrzne. Z tego powodu przy wyborze konstrukcji warto zwracać uwagę zarówno na rodzaj zastosowanej stali, jak i jej zabezpieczenie antykorozyjne oraz jakość wykonania.

Stal – podstawowy materiał konstrukcyjny gabionów

Szkielet gabionu wykonuje się ze stalowej siatki, która po złożeniu tworzy przestrzenną konstrukcję zdolną do utrzymania ciężkiego wypełnienia. Stal zapewnia gabionowi odpowiednią sztywność i pozwala zachować zaprojektowany kształt mimo nacisku znajdującego się wewnątrz kamienia.

W konstrukcjach gabionowych wykorzystuje się między innymi siatki zgrzewane. Stalowe pręty są w nich łączone w punktach przecięcia, dzięki czemu powstaje regularna i sztywna struktura. Rozmiar oczek, średnica drutu oraz sposób wykonania konstrukcji powinny być dostosowane do jej przeznaczenia i rodzaju wypełnienia. Ma to znaczenie również ze względów praktycznych – kamień musi mieć odpowiednią frakcję, aby nie wydostawał się przez oczka siatki.

Na rynku dostępne są także rozwiązania wykonane z siatki plecionej. Różne technologie produkcji pozwalają dostosować właściwości gabionu do miejsca i sposobu jego wykorzystania.

Jak zabezpiecza się stal stosowaną do produkcji gabionów?

Sama wytrzymałość mechaniczna stali to tylko część zagadnienia. Gabiony są konstrukcjami zewnętrznymi, dlatego bardzo istotna jest ochrona elementów stalowych przed korozją. To właśnie sposób zabezpieczenia powierzchni wpływa na zachowanie konstrukcji podczas wieloletniej ekspozycji na warunki atmosferyczne.

Stosuje się w tym celu m.in. powłoki cynkowe oraz cynkowo-aluminiowe, takie jak ZnAl. Ich zadaniem jest oddzielenie stali od czynników sprzyjających korozji. W zależności od technologii i oczekiwanego efektu konstrukcje mogą być również zabezpieczane poprzez cynkowanie ogniowe czy malowanie proszkowe.

Indesta jako renomowany producent gabionów i konstrukcji stalowych oferuje rozwiązania wykonywane m.in. ze stali ocynkowanej oraz malowanej proszkowo, a także konstrukcje z zabezpieczeniem ZnAl. Firma posiada certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji zgodny z EN 1090-1 oraz certyfikację jakości dotyczącą procesów spawalniczych zgodną z DIN EN ISO 3834-2. Przy wyborze producenta warto zwracać uwagę właśnie na takie konkretne informacje dotyczące technologii i kontroli wykonania, zamiast oceniać gabion wyłącznie na podstawie jego wyglądu.

Kosze gabionowe – z czego są produkowane?

Kosze gabionowe to przestrzenne konstrukcje wykonane z siatki stalowej, które po ustawieniu w miejscu docelowym wypełnia się odpowiednim materiałem. Najczęściej przyjmują formę prostopadłościanów. Poszczególne elementy siatki są ze sobą łączone tak, aby po wypełnieniu kosz zachował właściwy kształt i stabilność.

Indesta produkuje kosze gabionowe z siatki zgrzewanej oraz kosze z siatki plecionej. Mogą być wykorzystywane między innymi do budowy ogrodzeń, przegród, murów i konstrukcji oporowych, a także elementów małej architektury. Ostateczny sposób wykonania kosza powinien więc wynikać z funkcji, jaką będzie pełnił.

W przypadku koszy szczególnie istotne jest właściwe zestawienie konstrukcji stalowej z wypełnieniem. Ciężar znajdującego się wewnątrz materiału oddziałuje na ściany kosza, dlatego znaczenie mają parametry siatki, sposób jej połączenia oraz prawidłowy montaż. Nie należy zatem traktować każdego kosza gabionowego jako identycznego produktu – konstrukcja przeznaczona do dekoracji ogrodu może mieć inne wymagania niż gabion pracujący jako element oporowy.

Materace gabionowe – czym różnią się od koszy gabionowych?

Materace gabionowe również powstają z metalowej siatki i są wypełniane materiałem kamiennym, jednak ich proporcje oraz zastosowanie są inne niż w przypadku klasycznych koszy. Mają stosunkowo niewielką wysokość w porównaniu z długością i szerokością, dzięki czemu mogą zabezpieczać większą powierzchnię terenu.

W praktyce różnicę można przedstawić w prosty sposób: kosz gabionowy tworzy przestrzenną bryłę, natomiast materac gabionowy służy przede wszystkim do pokrywania i zabezpieczania powierzchni. Materace znajdują zastosowanie m.in. przy pracach związanych ze skarpami, nasypami, ciekami wodnymi czy ochroną terenu przed erozją.

Element Kosze gabionowe Materace gabionowe
Konstrukcja Przestrzenna, najczęściej prostopadłościenna Niska i rozłożysta
Podstawowy materiał Siatka stalowa Siatka stalowa
Wypełnienie Najczęściej kamień Najczęściej kamień
Główna funkcja Tworzenie brył i konstrukcji Zabezpieczanie powierzchni
Przykładowe zastosowanie Ogrodzenia, mury, konstrukcje oporowe Skarpy, nasypy, zabezpieczenia przeciwerozyjne

Zarówno kosze, jak i materace gabionowe powinny być dobrane do warunków konkretnej realizacji. W zastosowaniach technicznych znaczenie mogą mieć obciążenia, warunki gruntowe czy oddziaływanie wody, dlatego nie należy dobierać konstrukcji wyłącznie na podstawie jej wymiarów.

Czym wypełnia się gabiony?

Drugim podstawowym materiałem tworzącym gabion jest wypełnienie. Najczęściej wykorzystuje się kamień naturalny, ponieważ jest trwały, ciężki i dobrze współpracuje ze stalową konstrukcją. Jednocześnie pozostawia pomiędzy poszczególnymi fragmentami wolne przestrzenie, dzięki czemu gabion nie tworzy jednolitej, nieprzepuszczalnej bariery.

Do wypełniania gabionów można stosować różne rodzaje kamienia, m.in. granit, bazalt, gnejs, dolomit, kwarc czy kamień polny. Wybór wpływa nie tylko na wygląd konstrukcji. Ważne są również wielkość i kształt fragmentów oraz ich dopasowanie do oczka zastosowanej siatki.

Szczególnie istotna jest frakcja kamienia. Zbyt drobne elementy mogą wydostawać się przez oczka, natomiast bardzo duże fragmenty mogą utrudniać równomierne i estetyczne wypełnienie konstrukcji. Dlatego siatkę i kamień najlepiej traktować jako dwa współpracujące ze sobą elementy jednego systemu.

Kamień nie jest przy tym jedyną możliwością. W realizacjach o charakterze dekoracyjnym można spotkać również inne materiały, w tym elementy szklane. Takie rozwiązania pozwalają uzyskać nietypowy efekt wizualny, szczególnie w połączeniu z odpowiednio zaplanowanym oświetleniem.

Czy rodzaj wypełnienia wpływa na wygląd gabionu?

Wypełnienie jest jednym z elementów najmocniej wpływających na wygląd gotowego gabionu. Ten sam stalowy kosz wypełniony jasnym kamieniem może wyglądać zupełnie inaczej niż konstrukcja wykorzystująca ciemny bazalt. Dzięki temu gabiony można dopasować do kolorystyki elewacji, ogrodzenia, nawierzchni czy pozostałych elementów ogrodu.

Znaczenie ma również sposób ułożenia materiału. Szczególnie w widocznych częściach ogrodzenia starannie ułożone kamienie pozwalają uzyskać bardziej uporządkowaną powierzchnię. W przypadku gabionów pełniących funkcję dekoracyjną warto więc uwzględnić nie tylko parametry techniczne wypełnienia, ale również jego strukturę, kolor i sposób prezentowania się w gotowej konstrukcji.

Dlaczego jakość materiałów ma znaczenie przy wyborze producenta gabionów?

Gabiony często wybiera się z myślą o wieloletnim użytkowaniu, dlatego cena samej konstrukcji nie powinna być jedynym kryterium porównania ofert. Warto sprawdzić przede wszystkim, z jakiej siatki wykonano gabion, w jaki sposób zabezpieczono stal przed korozją, jak wykonane są połączenia oraz czy producent potrafi dobrać konstrukcję do jej rzeczywistego zastosowania.

Ma to szczególne znaczenie przy gabionach pełniących funkcję inną niż czysto dekoracyjną. Kosz stosowany jako część ogrodzenia, mur oporowy czy materac zabezpieczający teren musi być dostosowany do warunków, w których będzie pracował.

Indesta jest renomowanym producentem gabionów, który łączy produkcję konstrukcji stalowych z doświadczeniem w zakresie koszy gabionowych, materacy gabionowych i systemów ogrodzeniowych. Dostępność różnych technologii wykonania oraz zabezpieczeń powierzchni pozwala dobrać rozwiązanie do charakteru konkretnej inwestycji. W praktyce właśnie jakość stali, zabezpieczenia antykorozyjnego i wykonania konstrukcji jest jednym z najważniejszych elementów, które warto sprawdzić przed zamówieniem gabionów.